Fleksitarianizm, czyli zdrowa dieta przyszłości

warzywa i owoce

Dieta fleksitariańska (flexible diet, FD) to sposób odżywiania bazujący na elastycznym podejściu do diety wegetariańskiej. Taki swoisty półwegetarianizm jest modny, zdrowy, a co najważniejsze nie ma sztywnych reguł, których należy się trzymać, tak jak w przypadku innych diet. Czyli po prostu jest na czasie! Poniżej kilka słów o byciu flexi :).

Fleksitarianizm, z czym się to je?

Fleksiwegetarianizm jest idealnym kompromisem pomiędzy tradycyjną dietą, a wegetarianizmem. Polega na – jak sama nazwa wskazuje – elastycznym (flexible) podejściu do wegetarianizmu. Jest wprost idealny dla osób, które chcą odżywiać się zgodnie z zasadami diet roślinnych, ale jednocześnie nie chcą całkowicie eliminować mięsa z diety. Taki sposób żywienia będzie również dobry jako etap przejściowy dla osób, które docelowo chcą być wegetarianami. Zdarza się także, że fleksitarianizm ostatecznie doprowadza do bycia całkowicie vege.

Fleksitarianizm – elastyczny wegetarianizm

Wprawdzie fleksitarianizm powstał w latach 90, jednakże na popularności zyskał dopiero stosunkowo niedawno (w ciągu ostatnich lat), a z czasem robi się coraz bardziej popularny! Dzieje się tak, ponieważ zmienia się świadomość naszego społeczeństwa. Coraz bardziej martwimy się o losy naszej planety oraz ryzyko głodu i braku wody w przyszłości. Z jednej strony myślimy o diecie typowo wegetariańskiej – do której potrzebujemy wiedzy oraz większego zaangażowania – która w ostatecznym rozrachunku okazuje się być dla nas zbyt dużym wyzwaniem. Z drugiej jednak drugiej strony chcemy żyć zdrowo, być fit i eko. Fleksitarianizm idealnie łączy wszystkie te założenia, przez co doskonale wpisuje się w nasze czasy. Jego celem jest bowiem jak najmniejsza konsumpcja mięsa przy jednoczesnym braku wyrzutów sumienia, gdy okazjonalnie je zjemy.

Założenia diety

Celem diety jest wprowadzenie zdrowszych nawyków żywieniowych jako efektu ograniczania mięsa (jak i jego przetworów) i zastępowania go produktami roślinnymi. Jest to więc dieta bogata w pełnoziarniste produkty zbożowe, rośliny strączkowe, orzechy, nasiona, warzywa i owoce. Nie eliminuje jaj, produktów mlecznych oraz ryb.

Największą zaletą fleksitarianizmu jest brak sztywnych reguł. W zasadzie jest tylko jedna zasada: dążenie do maksymalnego ograniczenia spożycia mięsa poprzez zastępowanie go (zwiększeniem udziału) produktów roślinnych. Może to oznaczać dla każdego co innego. Dla jednej osoby będzie to rodzinny obiad w niedzielę, a dla innej okazjonalne zjedzenie mięsa na imprezie czy podczas świąt.

Z punktu widzenia dietetyka – SAME PLUSY !

Dieta fleksitariańska uznawana jest za dietę przyszłości i w moim przekonaniu jej stosowanie ma same plusy:

  • niewielkie ryzyko niedoborów składników pokarmowych – w przeciwieństwie do różnego rodzaju odmian wegetarianizmu – fleksitaranizm jest bardzo bezpieczny. Nie eliminujemy w nim bowiem definitywnie żadnych produktów. Dieta wegetariańska czy wegańska nieprawidłowo stosowana może być niebezpieczna dla naszego zdrowia. Natomiast przy podejściu fleksitarian, jeżeli będziemy potrzebować mięsa nasz organizm się o niego dopomni, a my bez wyrzutów sumienia będziemy mogli zaspokoić jego potrzebę. Nie eliminujemy go bowiem definitywnie.
  • ograniczenie spożycia mięsa:
    • obróbka termiczna mięsa sprzyja powstawaniu związków rakotwórczych (wysoka temperatura, głównie: pieczenie, smażenie, grillowanie),
    • zmniejszenie ryzyka chorób metabolicznych (cukrzycy typu II, nadciśnienia, miażdżycy, chorób serca) poprzez mniejszą podaż w diecie cholesterolu oraz nasyconych kwasów tłuszczowych
    • przeciwdziałanie otyłości – również tej ukrytej (konsekwencja m.in nasyconych kwasów tłuszczowych w diecie)
  • brak przeciwskazań – właściwie każdy może być fleksitarianinem, ponieważ dieta sama w sobie nic nam nie narzuca ani ostatecznie nie eliminuje. Jest więc dobra zarówno dla młodszych jak i starszych.
  • większy udział składników o działaniu prozdrowotnych – zamieniamy bowiem produkty mięsne na produkty roślinne dzięki czemu zwiększamy udział witamin, składników mineralnych, antyoksydantów, błonnika czy niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (orzechy, nasiona, oleje).
  • redukcja masy ciała – zastosowanie tego sposobu żywienia (racjonalnie i zgodnie z założeniami, najlepiej z aktywnością fizyczną) będzie sprzyjało redukcji masy ciała. Jako efektu spożywania większej ilości błonnika, który zapewni nam uczucie sytości i w efekcie końcowym zmniejszymy ilość spożywanej żywności (po prostu spożyjemy mniej kalorii).

Ekologiczny trend

Osób stosujących się do diety fleksitariańskej zaczyna stale przybywać głównie dlatego, że w swojej ideologii uwzględnia on aspekty ekologiczne. Skutki zmian klimatu stają się bowiem coraz bardziej dokuczliwe. W mediach stale mówi się o konieczności działania w kierunku ochrony naszego środowiska. Jednym z możliwych kroków jest właśnie zmniejszenie hodowli bydła. Zależność jest dość prosta. Jeżeli będziemy spożywali mniej mięsa, to w konsekwencji doprowadzimy do zredukowania hodowli zwierząt, co zmniejszy produkcję gazów cieplarnianych, ograniczy zużycie wody oraz zanieczyszczenie gleby. W efekcie końcowym po prostu zadbamy o naszą planetę. Ponadto ten sam fragment gleby przeznaczony pod uprawę roślin jest w stanie wyżywić nieporównywalnie większą liczbę ludność. Oczywiście, aby te działania zaczęły dawać zauważalne efekty potrzebna jest większa skala, ale to MY, czyli pojedyncze jednostki się na nią składamy :).

Dobrostan zwierząt

Rosnąca świadomość społeczna połączona ze wzrostem popularności diet wegetariańskich powoduje, że coraz więcej ludzi zaczyna zdawać sobie sprawę, iż mięso nie jest nam niezbędne do przeżycia. Zdajemy sobie sprawę w jakich warunkach są hodowlane zwierzęta i dochodzimy do wniosku, że naprawdę nie musimy codziennie jeść mięsa tak jak robili to nasi przodkowie. W końcu oni żyli w zupełnie innych warunkach. Fleksitarianizm uwzględnia ten aspekt etyczny, jednocześnie nie pozbywając nas możliwości okazjonalnego zjedzenia mięsa.

Fleksitarianizm a semiwegetarianizm

Diety wegetariańskie, a dokładnie odmienne ich warianty różnią się od siebie eliminacją poszczególnych składników. I tak np. laktowegetarianie pozwalają sobie na spożywanie produktów mlecznych (ale już nie jaj, mięsa i ryb). Natomiast laktoowowegetarianin dodatkowo pozwoli sobie na zjedzenie jajek.

Dość podobna i czasem mylona jest dieta semiwegetariańska z fleksitarianizem. Semiwegetarianie nie jadają mięsa ssaków (wieprzowiny, wołowiny) natomiast jadają drób i ryby. Natomiast fleksitarianie po prosty bazują na ograniczeniu spożycia mięsa, jego rodzaj nie ma tu z definicji znaczenia. Biorąc jednak pod uwagę powyższe, logiczne jest stwierdzenie, że fleksitarianin może być również semiwegetarianinem.

Podsumowanie

Pamiętajmy, że mięso zawiera chociażby pełnowartościowe białko, żelazo, witaminy z grupy B (szczególnie B12). Stanowi zatem ważny element naszej diety, który eliminowany całkowicie powinien być odpowiednio zastępowany przez inne produkty. W tym celu niezbędna jest albo odpowiednia wiedza albo specjalista, który powie nam jak zrobić to prawidłowo. Powoduje to, że dieta fleksitaraińska jest zdecydowanie bezpieczniejszym i prostszym w zastosowaniu sposobem żywienia. Fleksitarianizm stosowany zgodnie z założeniem jest dietą bardzo zdrową. Właściwie jest po prostu tym do czego powinniśmy wszyscy dążyć, jeżeli zależy nam na lepszym zdrowiu i dłuższym życiu. Doskonale przecież wiemy (sama piramida żywienia na to wskazuje zaprojektowana przez Instytut Żywności i Żywienia), że mięso w nadmiarze szkodzi naszemu zdrowiu, a dieta obfitująca w produkty roślinne może ochronić nas przed chorobami cywilizacyjnymi. Jeżeli do tego dołożymy chęć dbania o nasze środowisko oraz zamiłowanie do zwierząt, to całość sprawia, że fleksitarianizm tak dobrze wpisuje się w najnowsze trendy żywieniowe. Zarówno jako ideologia jak i sposób żywienia.

Ps. Nic więc dziwnego, że w raporcie najlepszych diet 2020 fleksitarianizm gości na podium – na równi z dietą DASH, a zaraz po diecie śródziemnomorskiej 🙂 (U.S. News & World Report 2020 Best Diets).

Bibliografia
Fotografie
  1. Obraz pasja1000 z Pixabay
  2. Obraz Gerd Altmann z Pixabay
%d blogerów lubi to: